Piar ne demek sorusunun cevabı, reklam ile farkları, dünyadan PR istatistikleri ve Türkiye’deki piyar çalışmalarının gelişimi hakkında en kapsamlı rehber.
Giriş: Piar, Piyar, Piyer… Aslında Nedir Bu PR?
Günümüzde markaların savaş alanı artık raflar değil, zihinler. İster bir diş macunu markası olun ister kişisel bir marka; başarınızın sırrı, insanların hakkınızda ne düşündüğünde gizlidir. İşte bu noktada karşımıza sıkça aranan ama bazen yanlış telaffuz edilen o kavram çıkıyor: Piar ne demek?
Türkçeye İngilizce “Public Relations” (Halkla İlişkiler) kelimelerinin baş harflerinden (P-R) geçen bu kavram, okunuşuyla dilimize yerleşmiştir. Halk arasında “Piyar”, “Piar” ve hatta bazen yanlışlıkla “Piyer” veya “Piyer çalışması” şeklinde de aranmaktadır. Nasıl yazılırsa yazılsın, kastedilen şey aslında aynıdır: Piar Çalışması = Algı Yönetimi.
Bu makalede, 2020 yılından bu yana değişen PR dinamiklerini, Piar ile reklam arasındaki o ince çizgiyi ve Türkiye’nin dünya PR pazarındaki yerini verilerle inceleyeceğiz.
Piar (PR) Ne Demek? Akademik ve Güncel Tanım
En temel tanımıyla Piar (PR); bir işletmenin, kurumun ya da kişinin, hedef kitlesiyle arasında karşılıklı anlayış, sempati ve destek oluşturmak amacıyla yürüttüğü planlı ve sürekli iletişim çabasıdır.
Ancak günümüzde Piar ne demek sorusunun yanıtı, “basın bülteni göndermek”ten çok daha fazlasıdır. Piar; ikna mühendisliğidir. Bir hikâye anlatma sanatıdır. İnsanların size güvenmesini, sizi sevmesini ve kriz anlarında bile yanınızda durmasını sağlayan “itibar kalkanı”dır.
Türkiye’de “Piyer” veya “Piyar” olarak aratılmasının sebebi, kavramın tamamen kulaktan dolma bilgilerle yayılmasıdır. Ancak doğru kullanım PR veya okunuşuyla Piar şeklindedir.
Piar Çalışması ve Reklam Arasındaki Hayati Fark
Piar ne demek sorusunu en iyi açıklayan yöntem, onu reklamla kıyaslamaktır. Halk arasında sıkça karıştırılan bu iki kavram, aslında gece ile gündüz kadar farklıdır.
Bunu 2020 yılında verdiğimiz ve hala geçerliliğini koruyan klasik “Diş Macunu Örneği” ile açıklayalım:
- Reklam: Televizyonda bir diş macunu reklamı görürsünüz. Marka size “Benim ürünüm en iyisidir, dişleri bembeyaz yapar, hemen satın al!” diye bağırır. Bu, markanın kendisi hakkında söylediği sözdür. Tüketici buna şüpheyle yaklaşabilir.
- Piar (Halkla İlişkiler): Markete gittiğinizde o diş macununu elinize alırsınız çünkü geçen hafta haberlerde o markanın “Anadolu’daki köy okullarına 1 milyon diş fırçası bağışladığını” okumuşsunuzdur. Ya da güvendiğiniz bir doktorun o markayı önerdiğini görmüşsünüzdür. Marka size “beni al” dememiştir; ama siz ona sempati duymuşsunuzdur.
Jean-Louis Gassée’nin ünlü sözü durumu özetler:
“Reklam, ‘Ben harikayım’ demektir. PR ise başkalarının sizin hakkınızda ‘O harika’ demesidir.”
Verilerle Konuşalım: Dünyada ve Türkiye’de PR Sektörü
Piar çalışmalarının sadece “ünlülerin işi” olduğu algısı artık eskide kaldı. Veriler, PR’ın küresel bir zorunluluk olduğunu gösteriyor.
Global PR Pazarı İstatistikleri: Statista verilerine göre, küresel halkla ilişkiler (PR) pazarının büyüklüğü 2023 yılında yaklaşık 107 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır ve 2027 yılına kadar bu rakamın 133 milyar doları aşması beklenmektedir (“Statista – Global PR Market Size”). Bu büyüme, markaların “reklam körlüğü” yaşayan tüketicilere ulaşmak için doğal içeriklere ve itibar yönetimine daha fazla bütçe ayırdığını kanıtlıyor.
Türkiye Bu Gemide Nerede? “Türkiye PR konusunda geç mi kaldı?” sorusu sıkça soruluyor. Cevap: Hayır, aksine dijitalde öndeyiz.
Geleneksel PR (gazete, TV) konusunda Batı bizden daha köklü bir geçmişe sahip olsa da, Dijital PR konusunda Türkiye dünyanın en hızlı adapte olan ülkelerinden biri.
- We Are Social 2024 raporuna göre, Türkiye’deki internet kullanıcılarının sosyal medyada geçirdiği günlük süre dünya ortalamasının üzerindedir. Bu durum, Türkiye’deki markaların “Piyar çalışmaları”nı geleneksel medyadan çok dijital mecralara, influencer iş birliklerine ve haber sitelerindeki SEO odaklı tanıtım yazılarına kaydırmasına neden olmuştur.
Modern Dönem: SEO ve Piar İlişkisi (Dijital PR)
Eskiden Piar çalışması denilince akla gazete küpürleri gelirdi. Bugün ise Google sıralaması geliyor.
“Piyar” veya “PR” çalışmasının günümüzdeki en büyük çıktısı Backlink ve Domain Otoritesidir. Google, hakkında güvenilir haber sitelerinde (Hürriyet, Milliyet, Onedio, Economist vb.) içerik çıkan markaları “otoriter” olarak kabul eder.
Yani; “Piar ne demek?” sorusunun 2025 cevabı şudur: Piar, Google’a markanızın güvenilir olduğunu kanıtlayan dijital ayak izleridir.
Yanlış Bilinenler: Piyar mı, Piyer mi?
Arama motorlarında kullanıcıların “Piyer ne demek” ya da “Piyar çalışması fiyatları” şeklinde aramalar yaptığını görüyoruz.
- Doğrusu: PR (Public Relations)
- Okunuşu: Pi-ar
- Hatalı Kullanımlar: Piyer, Piyar.
Özellikle “Piyer”, Fransızca bir isim olan Pierre ile karıştırılmaktadır. Ancak sektörde bir ajansla görüşürken “Piyer çalışması istiyorum” demek, konuya uzak olduğunuz izlenimini yaratabilir. Doğru terminolojiyi kullanmak (PR veya Halkla İlişkiler), marka imajınız için ilk adımdır.
Dünyadan ve Türkiye’den Başarılı Piar Örnekleri
Piar’ın gücünü anlamak için efsanevi örneklere bakmak gerekir:
- Red Bull Stratos (Dünya): Felix Baumgartner’ın uzay sınırından atlayışı. Bu bir reklam filmi değildi. Bir olaydı, bir haberdi. Tüm dünya canlı izledi. Red Bull logosu, cesaret ve macera ile özdeşleşti. Milyarlarca dolarlık reklamın yapamayacağı etkiyi, tek bir “Piar olayı” yaptı.
- Türk Hava Yolları (Türkiye): THY’nin dünyaca ünlü yıldızlarla (Lionel Messi, Kobe Bryant, Morgan Freeman) yaptığı çalışmalar, sadece bir reklam değil, bir prestij yönetimiydi. “Dünyanın en çok ülkesine uçan havayolu” algısı, bu Piar stratejileriyle zihinlere kazındı.
Neden Bir Piar Çalışmasına İhtiyacınız Var?
İster yerel bir diş hekimi olun, ister global bir e-ticaret sitesi; “Piar ne demek” diye soruyorsanız, büyümeye hazırsınız demektir.
Reklam ile bir kez satış yaparsınız, Piar ile sadık bir müşteri kazanırsınız. Reklam size “görünürlük” sağlar, Piar ise “saygınlık”. Türkiye’deki yoğun rekabet ortamında ve 12 Kasım 2025 gibi yeni yasal düzenlemelerin gölgesinde, ayakta kalmanın yolu doğrudan satış baskısı yapmak değil, güven inşa etmektir.
Markanızın hikayesini doğru anlatmak, yanlış bilinenleri (Piyer değil Piar!) düzeltmek ve dijital dünyada kalıcı bir iz bırakmak için PR çalışmalarına bugünden başlayın. Unutmayın, itibar kazanılması yıllar süren, kaybedilmesi ise saniyeler alan en değerli sermayenizdir.
